Erzurum – Tortum – Pehlivanlı – Şeyhler Mezarlığı
Hacı Mehmet Efendi, Şeyh Hacı Muhammed Necati veya Vıhikli Şeyh Hacı Mehmet Efendi diye de anılır. Tortumlu Şeyh Hacı Feyzullah Efendi’nin yanında yetişerek icazetini alır. Şeyhinin ilk halifelerinden biridir. Tortum’un Pehlivanlı köyünde ikamet etmiş olmasına rağmen yörede iyi tanınmakta ve hürmetle anılmaktadır.
Anlatılır ki, “Keramet ehli bir zat, kapısı ve sofrası daima açık, hep ikram etmeyi sever. Yanına gelenlerin hallerinden anlar. İnsanların sıkıntılarına koşar. Fakirleri ve düşkünleri gözlemler hep yanlarında olurmuş. İhtiyaç sahiplerine üzerinde bulunan paraları, cebinde bir kuruş bırakmamak üzere hepsini takdim eder. Hep veren el olmuştur.”
Hacı Mehmet Efendi sohbetlerinde Kelam-ı Kadimden, Allah Resulü ve Sahabelerin hayatlarından bahis eder, İslam fıkhı üzerinde fazlaca dururmuş. İnsanların maneviyatsız payidar olamayacaklarını özellikle vurgular. Yaşının yüzü aşmış olmasına rağmen ömrünün sonuna kadar vaktini ibadet ve halkı irşatla geçirir. Bu süre içerisinde Ağa Efendi gibi büyük bir zatı da yetiştirir.
“Şeyh Hacı Mehmet Efendi Hicaza teşriflerinde Mekke-i Mükerremede tanıştığı İmamı Rabbani soyundan Şeyh Abdulgani Efendiden teberrüken icazetname almıştır. Abdulgani Efendi bu icazetnameyi vermeden önce Hacı Mehmet Efendiyi erbaine (kırk günlük çile) sokmuş ve kırk gün tamam olup çıktıktan sonra “ Sen artık necatını buldun.”, demiş, kendisine ‘Necati’ mahlasını vermiştir. Bu tarihten sonra Şeyh Efendinin adı Hacı Muhammed Necati olmuştur.”
Şeyh Hacı Muhammed Necati Efendi 1925 tarihinde Rahmeti Rahmana kavuşur. Mezarı Pehlivanlı beldesinde Şeyh Efendi Mezarlığındadır. Türbesi devamlı ziyaret edilmektedir.
Kaynak ;Erzurum Evliyaları , Abdulhalim Durma
