Erzurum – Köprüköy – Kayabaşı köyü
Şeyh Abdulkerim Efendi’nin babası Şeyh Halil Efendi annesi Nazan Hanımdır. 01.07.1882 tarihinde Kızılca’da dünyaya teşrif etmişler. Kızılca’da köy işleriyle uğraşırken, bir köy sakininin “Sen bunlarla uğraşacağına ilimle uğraşman daha yakışır ” demesi üzerine annesinin yanına varıp okumak istediğini beyan eder. Talebi ailesince kabul görür.
Çullu Köyü’ne Molla Fetullah Efendi’nin yanında bir süre okur, sonra Molla Abdurrezzak Efendi’den okumaya devam eder. Oradan Çuğraşi’ye giderek Babası Halil Efendi’nin halifesi ve küçük kardeşi olan, amcası Molla Esad Efendi’den Arapça, tefsir, hadis, kelam, mantık, fıkıh, maden ve Farsça derslerini okuyarak icazetini (diploma) alır. Amcası oğlu ve Molla Muhammet Diyaüddin (k.s) nın halifesi olan, Molla Abdurrahman’ı Çokreşi’nin yanında tasavvuf dersleri alıp, onun halifesi olur. O tarihten itibaren Babası Halil Efendi’nin Köprüköy-Kayabaşı (Kirinkar) köyünde almış olduğu araziye, yerleşir kurduğu medresede önemli şahsiyetler yetiştiriyor.
Bunlardan bazıları: Ağabeyleri Molla Muhammet Sıddık, Molla Abdulaziz ve kendi oğlu Şeyh Muhammet Zahit Efendi, Molla Fetullah (Bozkoç), Karayazı Gölyaz köylü Molla Alaaddin Efendi, Çullu köyünden Molla Zekeriya Efendi, Cizreli Muhammet Efendi, Muhacir Ali Efendi, Taşkesenli Şehabeddin Efendi gibi şahsiyetler.
Şeyh Abdulkerim Çokreşi Efendi, birinci Cihan harbinde muhacir olur. Kayseri-Tomarza’ya kadar gidip Tomarza’da bir süre kalır, Birinci cihan harbi sonuçlanınca, ailesi ve yanında bulunan (Babası Şeyh Halil Efendi’nin müntesibi olan) Zınki aşireti reisi Gülihan bey ile birlikte geri dönüyorlar. Kurtuluş Savaşı, cumhuriyet ilanı, daha sonra mektep ve medreselerin kaldınlması sonrası Şeyh Abdulkerim Efendi gözetim albnda bulundurulur. Kontrol ve baskılar sonucu bir süre eğitime ara veren Abdulkerim Efendi, yer altında iki odalı bir medrese yaptırarak, Adıyaman-Kah ta’dan Hacı Hoca Mehmet Efendi’yi getirtip kendinin bırakmış olduğu ve çevreden gelen talebelere ders verdirir. Hacı Mehmet Efendi 1938- 1950 yılları arası, her yıl gelip dokuz ay talebeye ders verir, konuşulan hakkı alarak üç aylığına memleketine gider.
Şeyh Abdulkerim Efendi, gizli tedris düzenini kurduktan sonra rahata kavuşmuştur. Hacca gitmeye niyetlenir. Suriye-Ürdün üzerinden Hacca gider. Gidiş ve dönüş altı ay sürmüş.
Hilafet verdiği halifeleri:
Molla Fetullah Efendi, (Kayabaşında medfun)
Molla Abdullah Efendi. (Çokreşi) Bölükbaşı Köyü’nde medfun)
Molla Muhammet Sıddık (Çokreşi) Ağaçlı Köyü’nde metfun
Molla Ali Efendi, (Kopalan Köyü’nde metfun).
Şeyh Efendi’nin son dönemleridir. 01.07.1951 tarihinde rahmeti rahmana kavuşur. Kayabaşı köyündeki kabri şeriflerinin ziyaretçisi eksik olmaz. Kendi ve aile efradının ruhu şad makamları cennet olsun.
Köye girişte sol tarafta bir çevirme içerisinde Şeyh Abdulkerim Efendi’nin türbesi ve yanında aile kabirleri mevcuttur. Şeyh Efendi’nin mezar taşında:
Hu vel Hayyul Baki
Allahumme nevir derihe madeni! ilmi Vel irfan vel işaretü diniye
Mahseni adabı Nakşibendiyye
Kenzi kemalatül Halidiyye
Muhyi süneni! en Nebiyi en Kureyşiyi Eş Şeyh Abdulkerim
El Faruki el Çuğraşi
El Fatiha
Sene; H.1370 (1951)
Kaynak ; Erzurum’un Kandilleri , Abdurrahman Türk , Arısanat Yayınları
