Erzurum – Narman – Erzurum caddesi üzerinde
Ethem Baba (1836-1913)’nın türbesi Narman ilçe merkezinde Erzurum Caddesi üzerinde bulunmaktadır. Ethem Baba, Erzurum’da dünyaya gelir. Asıl adı İbrahim, mahlası Ethem’dir. Halk arasında Ethem Baba olarak bilinir. Babası Şeyh Muhammed Nesibi olup aile Afganistan’dan muhacirdir.
Halveti tarikatı silsilesinin Şemsiye kolundandır. Bu silsile kısaca Şemsüddin–i Sivasi, Abdülmecit Şirvani (v.1564), Şeyh Şah Kubat–ı Şirvani, Seyyid Pir Yahya Şirvani (v.1464), Ahmedü’n Sani, Şemsuddin evladı Eşşeyh İbrahim Ethem bin Şeyh Muhammed Nesib Erzurumi diye geçmektedir. Ayrıca silsile sonunda takip edilecek zikir, okunan dua, ve tesbihat sonunda “silsile–i ervahı şerifleri için cemi–i islamı ervahı şeriflerine hibe ve hediye eyledik, tegebbel minna ya ilahi hu”, ile sonlanmaktadır.
İbrahim Ethem Efendi, Halvetiyenin Sivasiye kolundan Suzi’nin (1765-1830) talebesi olmuş, yanında yetişerek icazet almıştır.
Anlatılır ki, İbrahim Ethem Efendi kendini ibadet ve taate verir. Birgün rüya aleminde Hz. Ali (R.A.)’yi görerek Sivas’a gidip, Şemsi Suzi Hazretlerine talebe olması emrolunur. Sivas’a giderek şeyh efendiden kabul görür. Halvet odasında inzivaya alınır. Manevi terbiyesi tamamlanıp şeyhinin istediği olgunluğa geldiğinde icazeti verilerek, insanlara nasihat edip Resul–i Ekrem (s.a.v.)’in güzel ahlakını, hal ve hareketleriyle İslamiyeti anlatmak, halkı irşad etmek üzere Narman’a gönderilir. Ethem Baba hal ehli birisidir. Ayakkabı tamirciliğiyle, yani elinin emeğiyle kazanır, aile efradının geçimini temin eder. Kimseden bir şey beklemez. Ömrünün sonuna kadar verilen görevi ifa eder.
Mezar taşındaki
“Tarikimiz Nakşibendi,
Mesleğimiz Halveti,
Edebimiz Kadiridir.
Biz Muhammet ümmeti,
Oniki tarikatta vardır,
Şeyhimizin himmeti.”
ifadeye göre şeyh efendi üç tarikatın yolunu birlikte uygular. Halk arasında çok tanınan Avni mahlaslı Abdullah Hoca ve Molla Recep yetiştirdiği müritlerdendir. Tasavvufla ilgili kitap ve beyitlerinin var olduğu, bunların I. Dünya Savaşı sırasında yakılarak imha edilmiş olduğu nakledilir.
İmar düzenlemesi yapılırken kabir kaldırılmak istenir. Bu durumdan ailesi çok müteessir olur. Ethem Baba gece rüyalarına gelir ve, “Siz rahat olun ben kendime sahibim ve sahibim de var”, der. Narman halkı ve çevre insanı Ethem Baba’yı sahiplenerek kabrin olduğu yerde kalmasını sağlar. Türbesi günümüzde sıkça ziyaret edilmektedir.
Narman İlçe Merkezinde Ulu Cami’nin yanında bulunan Ethem Baba Türbesi 1995 yılında restore edilerek bugünkü durumuna getirilir.Bu türbe birkaç kez yol açma çalışmaları sırasında yıkılmak istenmişse de ilçe halkının itirazı sonucu yıkılamayarak, yol türbenin iki yanından geçirilmiştir. Bugün kabir tam olarak yol ortasındadır. Türbenin mimari yönden bir özelliği yoktur.
Kaynak ;Erzurum Evliyaları , Abdulhalim Durma
