Erzurum – Horasan – Horasan Baba camii
Horasan Baba’nın türbesi Camii Kebir Mahallesi Türbe sokakta, çevresi taş ve çamur harçla örülü aile kabristanı içindedir. Buradaki mezarların Rus Harbinde tahrip edildiği, Rus komutanın “türbedeki sandukayı dağıtmış, duvarda asılı bulunan şecere ve vakıfname nüshalarını yırtmış”, olduğu nakledilir. Daha sonra 1960’lı yıllarda Horasan Belediyesi çevre düzenlemesi yapar. Günümüzde sadece Horasan Baba ve altı müridinin mezarı orijinal halini korumaktadır. Kabirlerin hepsi Türkistan usulü mezardır.
Yağan Paşa’nın arkadaşı olan Horasan Baba, Horasan’dan Pasinler’e gelmiş olan Türk sofilerinden birisidir. Horasan Baba’nın Yağan Paşa vakfiyesinde imzası olduğuna bakılırsa 1048 tarihinde Pasinler’e gelmiş olduğu anlaşılır. Halk onu evliya derecesine yükseltir. O zamanın nüfuzlu birisidir. Horasan’dan Köprüköy’e kadar olan araziler vakfiye hudutları içinde yer alır. Horasan Babanın türbesi büyük harpte yıkılmış, mezarı tahrip edilmiştir. Yine bu köy yakınında Hasan Baba adında bir Türkün mezarı bulunmaktadır. Ayrıca, suni bir tepe olan Tandır Tepe civarında bir kümbet bulunmakta olup köylüler bu tepeye Kümbetler demektedir.
Anlatıldığına göre, Horasan Baba ile Hasan Dede birlikte Horasan’dan gelir ve buraya yerleşmek isterler. Aras Nehrini geçerken Horasan Baba elindeki asasını okuyarak nehire vurur. Nehir ikiye ayrılır. Horasan Baba önden Hasan Dede peşinden yürüyerek nehri geçerler. Ayaklarına baktıklarında, Horasan Babanın ayaklarının ıslak, Hasan Dede’nin ayaklarının ıslanmamış olduğunu görürler. Bunun üzerine Horasan Baba Hasan Dede’ye hitaben, “ruhlarımızı teslim ettiğimizde seni yukarı beni aşağı bir yere defin etsinler”, der. Ölümlerinde Hasan Dede Cami-i Kebir Mahallesindeki tepe üstüne, Horasan Baba da mahallenin içine defin edilir.
Kaynak ;Erzurum Evliyaları , Abdulhalim Durma
