Erzurum – Dumlu dağının zirvesinde
Dumlu Baba Erzurum’un kuzeyinde şehir merkezine 35 km. mesafede bulunan Güngörmez köyüne altı km. uzaklıktaki Karga Pazarı Dağlarının bir parçası olan ve soğuk su kaynağıyla meşhur, deniz seviyesinden 2600-3000 m. yükseklikteki Dumlu Dağının zirvesinde yatmaktadır. Burası halk nazarında kutsal bir yer olarak bilinip ziyaret edilmektedir. Fırat nehrinin kaynağı olarak dikkate alınmakta ve ayrıca yabancılar tarafından da görmeye gelinmektedir. Burada duvarlar içerisine alınmış bir mezarlık vardır. Dumlu Babanın mezarı da bunların arasındadır. Güngörmez köylüleri dört mezar göstererek, bunlardan biri Dumlu Babadır demektedir.
Anlatıldığına göre, miladın dokuzuncu asrında Maverünnehir’den Dumlu adında gelen bir Türk evliyası bu kaynak yakınında yerleşir. Buradaki suyun çıktığı yer 25 m. murabbaında bir havuzdur. Su belli olmayacak şekilde durgun bir surette sızar. Ayrıca, bir insan içinden bir avuç kum çıkarıncaya kadar eli buz kesilircesine soğuktur. Denilir ki, bu yüzden bu kaynakta hiç hayvan bulunmaz.
Evliya Çelebi şunları anlatır. “Dokuz saatte Dumlu Sultan menziline vardık. Ashab-ı Güzinden ulu bir sultan olup kubbesinde medfundur. Asitanesi azim ziyaretgahtır. Yalçın bir guhu bulendi vardır. Fırat nehrinin menbaı olan garı azim bu dağdadır. Bu Dumlu Sultan kayasından çıkan baş menbaı abı hayattan nişan verir bir kevser-i cennettir. Dumlu Sultan Hazreti Risaletten sonra bu nehre “Cenabı İzzetin nazarı taalluk etmiştir”, diyerek burada Kayserden aldığı bir yerde ikamet eylemiştir. Nice müddet bu abı zülalden camı safanuş etmişse de nihayet destine camı zehri abı ecel sunulmuştur. Karyesi iki yüz haneli mümini muvahit köydür.”
Anlatılır ki, Dumlu Baba, bu kaynağın yanına geldiği zaman suyun yerden çıkmadığını görerek elindeki tası yerden yukarı kaldırarak su ile dolduğunu görmüş. Bu suyun Cennetten geldiğine ve suyun yanında veya içinde Yasini Şerif okuyup yedi kez dolaşanların Allahın izni ile hastalıklardan kurtulacaklarına inanılır. Köylü, hayvanları şap hastalığına tutulduğunda bu suya soktuklarını, ifade eder. Anlatılır ki, koyunlar kuzularıyla karşılaştıklarında nasıl bir meleşme oluyor ise, bu suyun üzerinden geçen koyun sürüsü de aynı vaziyette çığlıkla meleşirler. Bu durum sığırlarda da yaşanır. Dumlu Baba kaynak suyu, günümüzde Ramazan’da iftar için su almaya gelen ziyaretçilerin akınına uğrar.
Güngörmez köyünün girişte mezarlık ve yan tarafındaki yonca tarlalarının eski Dumlu köyünün yeri olduğu kabul edilir. Yörede koyun heykelleri mevcut olup bu heykellerden bir tanesi de köyün okul bahçesine getirilmiştir.
Ahi Duman’ın zaviyesinin, Güngörmez köyüne girişte mezarlık ve yonca tarlalarının bulunduğu alan olduğu ileri sürülür. Ahi Duman isminin zamanla Dumlu Baba olarak değişime uğrayarak günümüze gelmiş olduğu kabul edilir.
Kaynak ;Erzurum Evliyaları , Abdulhalim Durma
